REVIEW: TURING MACHINE

Hoe ik een avond lang zwijgend ruzie maakte met een kartonnen computer

Door Jasper

DE STILTE VAN DE LOGISCHE STORM

Het is woensdagavond, net na achten. Op tafel staat een schaaltje paprika-chips dat al twintig minuten onaangeroerd is. Tegenover mij zit mijn vaste spelpartner, fronsend naar een groen stukje geperforeerd karton alsof het de inkomstenbelasting van 2024 is. Er wordt niet gepraat. Het enige geluid in de kamer is het zachte tikken van een dry-erase stift op een gelamineerd velletje en het occasionele, gefrustreerde gezucht wanneer een theorie in duigen valt.

Dit is Turing Machine. En laat ik maar meteen met de deur in huis vallen: als jij bij ‘bordspel’ denkt aan gezellig kletsen, elkaar dwarszitten of handelen in schapen, ren dan nu heel hard weg. Maar als je, net als ik, een liefde voelt voor het moment dat een abstracte puzzel in je hoofd klikt, dan is dit doosje pure heroïne.

De doos zelf belooft een analoge computerervaring. Een ode aan Alan Turing, de vader van de informatica. Het artwork is strak, bijna steriel, met die heerlijke jaren ’50 retro-futuristische esthetiek. Groen, zwart, wit, en heel veel cijfertjes. Geen orcs, geen ruimteschepen, alleen pure logica. Mijn strategenhart gaat hier sneller van kloppen. De belofte is simpel: jij bent de codekraker, en het spel is een machine die nooit liegt, maar ook nooit genade toont.

Toen ik het spel opzette – wat overigens belachelijk snel gaat – vroeg ik me af: is dit een gimmick? Een spel met ‘perforatiekaarten’ voelt als een gimmick die na drie keer spelen in de kast verdwijnt. Veel spellen proberen ‘slim’ te zijn met app-integraties of ingewikkelde gadgets, maar falen in de uitvoering. Turing Machine doet iets anders. Het durft een fysiek product te zijn dat functioneert als een computer, zonder batterijen. Het is een gedurfd concept dat schreeuwt om precisie. Als de mechaniek faalt, faalt het hele spel.

De vraag die vanavond op tafel ligt is niet wie er wint. De vraag is: is dit systeem slim genoeg om mij, een doorgewinterde puzzelaar, te blijven boeien? Of is dit na vijf potjes, als het nieuwtje eraf is, voer voor Marktplaats? Terwijl ik mijn derde hypothese opschrijf en de stilte aan tafel bijna tastbaar wordt, besef ik dat dit misschien wel het meest contactgestoorde, maar mechanisch briljante spel is dat ik dit jaar heb gespeeld.

TL:DR;

Turing Machine is een masterclass in deductie. Het is mechanisch perfect, esthetisch prachtig en intellectueel uitdagend. Maar vergis je niet: het is ‘multiplayer solitaire’ in zijn puurste vorm. Je speelt niet met elkaar, je speelt naast elkaar tegen een kartonnen supercomputer. Een absolute aanrader voor puzzelaars, een afrader voor sfeermakers.

DE GAMEPLAY LOOP: DE ANALOGE MAGIE

De kern van Turing Machine is zo elegant dat het bijna pijn doet. Je probeert een driecijferige code te kraken (bijvoorbeeld: blauw 3, geel 4, paars 1). Om daar achter te komen, stel je vragen aan de ‘machine’. Die machine bestaat uit een aantal ‘verificateurs’: kaarten die regels voorstellen.

Stel je voor: Verificator A controleert of het blauwe cijfer even is. Verificator B checkt of de som van geel en paars groter is dan 6.

Je pakt drie fysieke geperforeerde kaarten (je testcode, zeg 3-4-1), legt ze op elkaar, en duwt ze fysiek achter de verificator-kaart. En dan gebeurt de magie. Door de gaatjes heen zie je direct het antwoord: een groen vinkje (waar) of een rood kruisje (niet waar).

De Tactiele Flow

Dit moment, het fysiek invoeren van je ‘data’, voelt geweldig. Het geeft de bevrediging van een oude ponskaartmachine. Er is geen app die “fout” bliept; het is het karton zelf dat je vertelt dat je hypothese nergens op slaat.

De gameplay loop is duidelijk:

1. Compose: Je kiest drie cijfers.
2. Verify: Je test je cijfers bij maximaal 3 verificateurs.
3. Deduce: Je kruist opties weg op je notitieblokje.

Messen op Tafel? Nee, Messen in je eigen brein.

Is er interactie? Nul. Niks. Nada. Je zou dit via Zoom kunnen spelen zonder dat het uitmaakt. De enige vorm van interactie is de race tegen de klok (of de beurten). Als ik zie dat mijn tegenstander al stopt met testen en triomfantelijk zijn duim op zijn stift legt, voel ik de druk. “Heeft hij het al? Hoe dan? Ik weet alleen nog maar dat paars geen 5 is!”

Die psychologische druk is de enige player interaction. Voor de rest is het doodstil. We hebben het over bibliotheek-stilte.

De “Ah-Ha!” versus de “Oh-Nee”

In ons derde potje dacht ik de code te hebben. Ik had alles geëlimineerd. Blauw moest 1 zijn, Geel was groter dan Paars. Ik schreef mijn oplossing op, legde mijn stift neer en riep “Check!”. Mijn tegenspeler keek verschrikt op. Ik zocht de oplossing op in het boekje… Fout.

Wat bleek? Ik had de regel “Het aantal even getallen is gelijk aan 1” verkeerd geïnterpreteerd als “Het blauwe getal is even”. Eén slordige aanname in ronde 2 zorgde ervoor dat mijn hele kaartenhuis instortte. De blik van medelijden (en opluchting) bij mijn tegenstander was de hardste interactie van de avond. Het spel straft slordigheid genadeloos af. En als strateeg kan ik dat alleen maar waarderen: als ik verlies, is het 100% mijn eigen schuld. Geen dobbelstenen, geen geluk, alleen mijn eigen falende brein.

LOOK & FEEL: FUNCTIONELE SCHOONHEID

Als Eurogamer hecht ik waarde aan componenten. Turing Machine scoort hier gemengde cijfers, maar wint op stijl.

De Esthetiek

Het spel ziet eruit als een artefact uit een alternatieve tijdlijn. De iconografie is glashelder. De kleuren (blauw, geel, paars) knallen van de donkere achtergrond af. Het centrale tableau waar je de kaarten omheen bouwt, voelt als een werkstation.

De “Tactiele Zoom”

De ponskaarten (de cijferkaarten met gaatjes) zijn van stevig, duurzaam karton. Dat moet ook wel, want je schuift ze constant over elkaar. Ze glijden lekker en lijnen perfect uit. Dit is cruciaal: als de gaatjes ook maar een millimeter scheef zouden zitten, werkt het hele spel niet. De productiewaarde op dit punt is subliem.

Echter, er is een smet op het blazoen. De meegeleverde stiften zijn – zoals in bijna elk bordspel – van twijfelachtige kwaliteit. De wissertjes op de doppen vlekken als een malle, waardoor je notitieblokje na drie potjes eruitziet als een impressionistisch schilderij van houtskool. Ook de notitiebladen zelf zijn gelamineerd (goed voor hergebruik), maar voelen wat dun aan. Ik heb mijn eigen set fijne markers gepakt; dat raad ik iedereen aan.

De Inlay en Doos

De doos heeft een prima inlay. Alles heeft een plekje. Het sorteren van de ponskaarten (drie stapels van 1 t/m 5) is na afloop even een klusje, maar door de duidelijke kleurcodering ben je binnen 2 minuten klaar. Het past allemaal netjes, geen lucht in de doos, precies zoals ik het graag zie.

DE LEVENSSTIJL CHECK: VOOR WIE IS DIT?

Dit is de sectie waar ik even streng moet zijn. Want hoe briljant ik het ook vind, dit spel is niet ‘gezellig’ in de traditionele zin.

De Tafel-Toets

Je hebt bizar weinig ruimte nodig. Een salontafel is prima. Omdat er geen groot speelbord is, maar alleen een centraal component en je eigen kleine werkruimte, past dit zelfs op een terrastafeltje.

De Regel-Drempel: 📚 Studieavondje of niet?

Hier zit de valkuil. De basisregels (hoe werkt het checken?) heb je in 5 minuten uitgelegd. Maar… de logica van de verificateurs is een tweede taal.

Je moet termen begrijpen als “opklimmende reeks”, “pariteit” (even/oneven) en “meerderheid”. Als je dit speelt met iemand die moeite heeft met abstract denken, wordt het een lange avond. Ik merkte dat ik de eerste twee potjes constant de handleiding erbij moest houden om te checken: “Wacht, betekent dit symbool nou groter dan of groter dan of gelijk aan?”.

Het is geen studieavond voor de spelregels, maar wel voor de symboliek.

De Replayability: Oneindig

In de doos zitten zo’n 20 scenario’s, maar de echte kracht is de website/app. Die genereert miljoenen unieke puzzels. Je kunt de moeilijkheidsgraad instellen van ‘makkelijk’ tot ‘nachtmerrie’. Dit maakt de ROI (Return on Investment) gigantisch. Voor 35 euro heb je een puzzelboek dat nooit vol raakt.

CONCLUSIE: EEN EENZAME OVERWINNING

Turing Machine is een triomf van design. Het is de slimste puzzel die ik in jaren op tafel heb gehad. Het elimineert de administratieve rompslomp van spellen als Mastermind of Alchemists en laat alleen de pure logica over.

Maar, en dit is een grote maar: het is geen sociaal spel. Als ik vrienden uitnodig voor een avondje lachen en bier, blijft deze in de kast. Dit spel komt op tafel als ik met één andere nerd ben, of – en dit meen ik serieus – als ik alleen ben. De solo-modus is namelijk misschien wel de beste manier om dit te spelen. Geen wachttijd, pure focus, jij tegen de machine.

Plus- en minpunten

• Mechanisch Meesterwerk: Het ponskaart-systeem werkt feilloos en voelt magisch.
• Oneindige Content: Dankzij de app ben je nooit uitgespeeld.
• Korte Speelduur: Een perfecte ‘filler’ voor en na zwaardere spellen.
• Brain Burn: Geeft een enorme voldoening als je de code kraakt.

• Nul Interactie: Je speelt compleet langs elkaar heen.
• Markers: De stiften in de doos zijn van matige kwaliteit.
• Leercurve Symbolen: De iconografie vergt wat oefening en kan intimiderend zijn voor beginners.

Cijfer: 9 (Voor de juiste doelgroep. Ben je een partygamer? Maak hier een 4 van.)